Odczyny poszczepienne i powikłania

Odczyny poszczepienne i powikłania
Spis treści
  1. Odczyny poszczepienne
  2. Powikłania poszczepienne

Każda szczepionka wprowadzona do organizmu wywołuje reakcję układu odpornościowego, której celem jest wytworzenie jak najtrwalszej pamięci odpornościowej, dzięki której w przyszłości orgnizm będzie mógł prawidłowo zareagować na kontakt z prawdziwym drobnoustrojem. Niestety niekiedy podanie szczepionki powoduje do rozwoju niekorzystnych reakcji organizmu na podaną substancję.

Reakcje organizmu związane z wykonanym wcześniej szczepieniem:

  • odczyny poszczepienne - To spodziewane, prawidłowe reakcje związane z działaniem szczepionki w ustroju, zwykle o charakterze łagodnym zależne od rodzaju szczepionki, zawartych w niej dodatkowych składników oraz od wrażliwości szczepionej osoby.
  • powikłania poszczepienne - To nadmierne, niepożądane, nieprawidłowe reakcje organizmu na prawidłowo podaną szczepionkę (choroba poszczepienna)

Wspólną cechą obydwu reakcji jest związek czasowy i przyczynowy ze szczepieniem.

Odczyny poszczepienne

Odczyny poszczepienne mogą być miejscowe i ogólne.

Częstość występowania i charakter objawów odczynów poszczepiennych zależy od:
  • rodzaju szczepionki (zabita-żywa, droga podania, wielkość i kolejność dawki itd.)
  • rodzaju drobnoustroju

Nasilenie objawów i przebieg odczynu zależy głównie od wrażliwości osoby szczepionej a czas ich pojawienia waha się od 2-48 godzin. Odczyny miejscowe występujące w miejscu wstrzyknięcia objawiają się najczęściej słabo wyrażonym:

  • zaczerwienieniem
  • obrzękiem
  • bolesnością
  • naciekiem

Czasem towarzyszą im nieswoiste odczyny ogólne:

  • podwyższona temperatura ciała
  • złe samopoczucie
  • bóle mięśni i głowy
  • uogólnionymi wysypkami uczuleniowymi najczęściej o typie pokrzywki ze świądem i obrzękami powiek

Mogą wystąpić również odczyny swoiste, typowe dla danej szczepionki, będące najczęściej łagodnym przechorowaniem choroby, przeciwko której dziecko zostało zaszczepione.

Miejscowe i ogólne odczyny poszczepienne nie są przeciwwskazaniem do dalszego prowadzenia szczepień i zwykle ustępują samoistnie do 2-3dni, bez powikłań.

Powikłania poszczepienne

Powikłania poszczepienne występują rzadko i należy do nich każdy zespół objawów chorobowych wywołanych przez zaszczepienie. Powikłania poszczepienne mogą być spowodowane przez:

  • nieprawidłowe wykonanie szczepienia (podskórne zamiast śródskórne podanie szczepionki BCG powoduje powstanie głębokich nacieków, ropni i owrzodzeń)
  • zastosowanie niewłaściwych szczepionek (przeterminowanych, źle przechowywanych)
  • nadmierną, patologiczną reakcją ustroju na prawidłowo podaną szczepionkę:
    • anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny (po każdej szczepionce)
    • objawy neurologiczne: encefalopatia, zespół nieustannego płaczu (krzyku), drgawki, zespół hyperaktywno-hypotenzyjny (po szczepieniu przeciwko krztuścowi)
    • zapalenie mózgu (po szczepieniu przeciwko: krztuścowi, odrze)
    • przewlekłe zapalenie stawów (po szczepieniu przeciwko różyczce)
    • plamica małopłytkowa (po szczepieniu przeciwko odrze)
    • poszczepienne porażenne poliomyelitis (po szczepieniu doustną szczepionką przeciwko poliomyelitis)
Mimo iż szczepienia ochronne wiążą się z ryzykiem wystąpienia powikłań poszczepiennych, to ryzyko i częstość ich występowania jest dużo mniejsze, niż ryzyka narażenia się na groźne choroby, przeciwko którym te szczepienia się stosuje.

Podobne teksty