Asertywność

Asertywność
Kontakt z innymi osobami, szczególnie nowopoznanymi, może napełniać niepokojem czy lękiem. Niemal każdy z nas doświadczał takiej sytuacji, w której z trudem wyrażał swoje myśli, poglądy, emocje, etc. Ale prawdopodobnie każdy zna choćby jedną osobę, która z łatwością nawiązuje kontakty, swobodnie podejmuje rozmowę, polemikę, broni własnego stanowiska. Można by przyjąć, że jest to wynik różnic indywidualnych. Niewątpliwie tak. Nie oznacza to jednak, że osoby, które mają trudności z wyrażaniem uczuć, próśb, poglądów czy konstruktywnym reagowaniem na odmienne poglądy innych muszą bezradnie trwać w tym stanie. Dzięki twórcom koncepcji treningu asertywności możemy nauczyć się bezpośrednio, uczciwie i stanowczo wyrażać swoje uczucia, postawy, opinie w sposób respektujący uczucia i poglądy rozmówcy. Asertywna postawa interpersonalna oznacza komunikowanie otoczeniu dwóch przekazów: “Ja mam prawo być sobą. Ty masz prawo być sobą”.

Dzięki takiej postawie kontakty z innymi ludźmi stają się łatwiejsze i bardziej satysfakcjonujące. Aby opanować umiejętność asertywnego postępowania, należy przede wszystkim poznać własne deficyty w tym zakresie. W tym celu warto posłużyć się mapą asertywności, która zawiera pytania odnoszące się do różnych sytuacji społecznych.

Jeżeli udzielając odpowiedzi wybierasz kwadrat zawierający czerwony wykrzyknik oznacza to, że w tym obszarze doświadczasz trudności w zachowaniu się w sposób asertywny.

Mapa asertywności

Obrona swoich praw w sytuacjach społecznych

Tak, raczej tak

Nie, raczej nie

Czy zdarza Ci się kupić jakąś rzecz na którą właściwie nie masz ochoty, jedynie dlatego, że trudno Ci odmówić sprzedawcy?

!

Czy wahasz się przed zwróceniem towaru do sklepu, nawet jeśli towar ten jest najwyraźniej wadliwy?

!

Jeśli ktoś rozmawia głośno w trakcie filmu, sztuki teatralnej lub koncertu- czy prosisz go aby się uciszył?

!

Jeżeli ktoś potrąca lub stuka w Twoje krzesło w kinie, teatrze, etc.- czy prosisz by przestał?

!

Jeżeli przeszkadza Ci gdy ktoś pali papierosa w Twojej obecności- czy potrafisz to powiedzieć?

!

Jeżeli sprzedawca niesłusznie obsługuje przed Tobą kogoś, kto przyszedł po Tobie- czy głośno dajesz wyraz swemu niezadowoleniu?

!

W przypadku jakiejś niedogodności czy awarii technicznej w Twoim mieszkaniu- czy nalegasz by odpowiedni pracownik administracji dokonał należącej do jego obowiązków naprawy?

!

Jeżeli taksówkarz, któremu płacisz za kurs, traktuje- wbrew Twoim intencjom- należną Ci resztę jako napiwek- czy upomnisz się o swoje pieniądze (nawet jeśli to nieduża suma)?

!

Obrona swoich praw w kontaktach osobistych

Jeżeli ktoś zachowuje się wobec Ciebie w sposób niesprawiedliwy lub krzywdzący- czy zwracasz mu na to uwagę?

!

Jeżeli ktoś pożyczył od Ciebie pieniądze i od dłuższego czasu zalega z oddaniem- czy wspomnisz mu o tym?

!

Jeżeli ktoś prosi Cię o przysługę, która wiąże się z poniesieniem przez Ciebie (w Twoim odczuciu) nadmiernego trudu lub niewygody- czy odmawiasz spełnienia jego prośby?

!

Czy odnosisz wrażenie, że inni ludzie mają tendencję do wykorzystywania Ciebie i rządzenia Tobą?

!

Czy często zdarza Ci się robić coś, na co nie masz ochoty, tylko dlatego, że nie potrafisz przeciwstawić się otoczeniu?

!

Inicjatywa i kontakty towarzyskie

Czy potrafisz (jesteś w stanie) rozpocząć rozmowę z obcą osobą?

!

Czy często odczuwasz trudności w podtrzymywaniu rozmowy w sytuacji towarzyskiej?

!

Czy sprawia Ci trudność utrzymywanie kontaktu wzrokowego z osobą, z którą rozmawiasz?

!

Czy swobodnie uczestniczysz w spotkaniu towarzyskim, na którym nie znasz nikogo oprócz gospodarzy?

!

Oceny- wyrażanie i przyjmowanie krytyki i pochwał

Czy wiesz jak się zachować kiedy ktoś Cię chwali?

!

Czy zdarza Ci się chwalić swoich znajomych, przyjaciół, członków rodziny?

!

Czy wiesz jak się zachować gdy ktoś Cię krytykuje?

!

Czy masz trudności w krytykowaniu swoich znajomych, przyjaciół, rodziny?

!

Wyrażanie próśb i potrzeb

Czy potrafisz poprosić nieznajomą osobę o udzielenie pomocy?

!

Czy potrafisz poprosić znajomych, przyjaciół, członków rodziny o przysługę czy pomoc?

!

Wyrażanie uczuć

Czy potrafisz być otwarty i szczery w wyrażaniu ciepła, sympatii wobec mężczyzn?

!

Czy potrafisz być otwarty i szczery w wyrażaniu niezadowolenia i złości wobec mężczyzn?

!

Czy potrafisz być otwarty i szczery w wyrażaniu ciepła i sympatii wobec kobiet?

!

Czy potrafisz być otwarty i szczery w wyrażaniu niezadowolenia i złości wobec kobiet?

!

Czy często zdarza Ci się unikać pewnych ludzi lub sytuacji z obawy przed własnym zakłopotaniem?

!

Czy zdarza Ci się dzielić swoimi osobistymi odczuciami z jakąś inną osobą?

!

Wyrażanie opinii

Jeżeli w rozmowie okazuje się, że masz odmienne zdanie- czy zwykle decydujesz się wyrazić swój pogląd?

!

Czy często przezywasz taka sytuację, ze inni atakują Twoje zdanie a Ty masz kłopot z jego obroną?

!

Czy masz zwyczaj reagować niepokojem i napięciem, gdy rozmówca ma odmienne zdanie od Twojego?

!

Występy publiczne

Czy odczuwasz trudność w zabieraniu głosu w dyskusji w większej grupie osób?

!

Czy odczuwasz trudność w podejmowaniu występów publicznych wobec szerszego forum?

!

Kontakt z autorytetem

Jeżeli masz odmienne zdanie niż ktoś, kto jest dla Ciebie autorytetem- czy otwarcie wyrażasz swoje stanowisko?

!

Czy często zdarza Ci się w kontakcie z osobą. Która jest dla Ciebie autorytetem, rezygnować ze swoich interesów i preferencji na korzyść interesów i preferencji tej osoby?

!

Intruzja na cudze terytorium

Czy zdarza Ci się kończyć zdanie za inną osobę?

!

Czy masz zwyczaj używać krzyku jako techniki zmuszania innych do zrobienia tego, czego Ty chcesz?

!

Czy złoszcząc się masz zwyczaj używania obelg i niecenzuralnych wyrazów?

!

Czy kontynuujesz prowadzenie sprzeczki mimo że druga osoba od dłuższego czasu ma jej dosyć?

!

Czy masz zwyczaj podejmować decyzje za inne dorosłe osoby?

!

Podobne teksty