Karmienie sztuczne niemowląt

Karmienie sztuczne niemowląt
Spis treści
  1. Karmienie sztuczne
  2. Zasady karmienia
Żywienie dzieci powinno podążać za zmieniającymi się potrzebami rozwijającego się organizmu. Odpowiednia dieta dziecka, a zwłaszcza noworodka (do 1 m.ż.) i niemowlęta (do 1 r.ż.) ma niezwykle ważne znaczenie. Rozwój dziecka nie przebiega w jednakowym rytmie i w czasie jego trwania są okresy wzmożonego, bardzo intensywnego rozwoju jak również okresy w których rozwój dziecka przebiega powolniej. Najszybsze tempo wzrastania przebiega w życiu płodowym natomiast po urodzeniu wzrost i rozwój jest również nadal bardzo intensywny. W okresie tym oprócz pożywienia, źródłem energii i składników budulcowych są zapasy zgromadzone przez płód w czasie ciąży w postaci tkanki tłuszczowej, składniki mineralne i witaminy. W późniejszym okresie głównym źródłem energii i składników odżywczych jest dostarczane pożywienie. W ciągu pierwszych 6 miesięcy dziecko podwaja, a do końca 12 miesiąca niemowlę potraja urodzeniową masę ciała i przyrasta około 25 cm, co stanowi 50% wzrostu w momencie urodzenia. W żadnym innym okresie życia wzrost i rozwój człowieka nie przebiega z taką intensywnością a podwojenie wagi np. z 10 na 20 kg wymaga kilku lat. Zapotrzebowanie kaloryczne noworodka a później niemowlęcia zależy od masy ciała, dojrzałości i stanu zdrowia. W 1 tygodniu życia noworodek potrzebuje 100 kcal/kg/dobę podczas gdy wcześniak 120 kcal/kg/dobę. Zapotrzebowane kaloryczne maleje stopniowo osiągając w wieku młodzieńczym 40 kcal/kg/dobę. W mleku kobiecym głównym węglowodanem dostarczającym ponad 40% kalorii jest laktoza.

Karmienie sztuczne

Karmienie sztuczne jest konieczne, kiedy matka nie może karmić piersią z powodu ostrej choroby infekcyjnej, która na krótko eliminują karmienie, choroby przewlekłej jak gruźlica, choroby nowotworowej czy psychicznej, braku pokarmu czy implantów implantów do piersi, bądź też dziecko nie może jeść pokarmu naturalnego z powodu wrodzonej choroby metabolicznej takiej jak galaktozemia czy fenyloketonuria.

W karmieniu sztucznym obowiązuje zasada unikania pełnego mleka krowiego. Od pierwszego karmienia powinno się korzystać z mleka zmodyfikowanego, produkowanego na bazie mleka krowiego, które dzięki różnym procesom technologicznym zostaje upodobnione do idealnego wzorca, jakim jest pokarm kobiecy. Istnieje wiele tego typu produktów oferowanych przez różne firmy, jednak żadnemu z producentów nie udało się dojść do ideału i do końca wyeliminować wszystkich różnic, wśród których do najważniejszych należy większa zawartość soli mineralnych i białka, które ma również inny skład procentowy. Mleko modyfikowane zawiera również inny skład tłuszczów, gorzej przyswajalnych przez przewód pokarmowy oraz nie zawiera czynników korzystnie wpływających na odporność. Jedynie w wyjątkowych przypadkach można korzystać z mleka w proszku tylko po uprzednim rozpuszczeniu go w wodzie w stosunku 2:1 (2 miarki mleka, 1 miarka wody).

Rozróżniamy dwa typy mleka modyfikowanego:

  • mleko początkowe przystosowane do potrzeb żywieniowych w pierwszych 3 miesiącach życia np.Bebiko 1, Bebilon 1, Nan 1, Humana 1
  • mleko następne przeznaczone dla niemowląt między 4 a 12 miesiącem życia (Bebiko 2, Bebilon 2, Nan 2, Humana 2 ).

Ponadto istnieją również mieszanki mleczne wprowadzane stopniowo w 5 miesiącu życia zawierające oprócz mleka modyfikowanego dodatek węglowodanów złożonych zwiększających ich kaloryczność takich jak kleik ryżowy czy ryżowo- gryczany ( ebiko 2R, Bebiko 2GR).

Zasady karmienia

Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia mówią, iż dziecko powinno być wyłącznie karmione piersią przez okres około 6 miesięcy życia. Jednak jeżeli dziecko nie jest karmione piersią wówczas dietę niemowlęcia należy wzbogacać o kolejno i pojedynczo wprowadzane produkty niemleczne. W Polsce pierwsze podajemy owoce (5-6 miesiąc), potem warzywa, kaszki ryżowe i kukurydziane, mięso (od 6- 7 miesiąca), następnie rosoły i żółtko jaja (najwcześniej w 7 miesiącu), po 10 miesiącu życia pieczywo pszenne i mieszane, wędliny, a około roku twarogi i mleko krowie i inne produkty mleczne oraz białko jaja. Każdy nowy produkt wymaga oddzielnego wprowadzenia. Podajemy 1 nowy produkt w odstępach kilkudniowych co ma na celu szybkie i bezbłędne "wyłapanie" produktów, których dziecko nie toleruje z powodu alergii, nietolerancji pokarmowej, których objawy powstają do kilku dni po spożyciu danego produktu. Porcje nowo wprowadzanych potraw powinny też wzrastać stopniowo w ciągu kilku dni od 1-2 łyżeczek na początku wprowadzania, do docelowej porcji.

Wybór produktów:

  • Owoce - Zaczynamy od najmniej alergizującego jabłka w postaci przecieru lub soczku, owoców jagodowych takich jak maliny, a także morele. Do ukończenia 1 roku życia unikamy podawania bananów, cytrusów i innych owoców tropikalnych, a także truskawek i poziomek, gdyż mają silne właściwości alergizujące.
  • Warzywa - W początkowym okresie podajemy gotowane i przetarte do "gładkiej" konsystencji papki warzywne, zaczynając od marchwi, poprzez marchew z ziemniakiem i stopniowo, co kilka dni, dodając do smaku kolejne warzywa korzeniowe. Do 8-9 miesiąca nie podajemy warzyw wzdymających (kapustne, strączkowe, cebulowe), a u dzieci z częstymi kolkami i bólami brzucha nawet do 2-3 roku życia.
  • Mięso - W 6-7 miesiącu życia, zaczynając od 1-2 łyżeczek, do zupy dodajemy ugotowane i siekane lub przetarte mięso drobiowe, królicze lub cielęce. Chuda wołowina i chudy schab wieprzowy może być podawany starszym niemowlętom w wieku około 8-9 miesiąca życia.
  • Kasze - najlepiej zacząć od kleiku ryżowego i kukurydzianego jako dodatku do zupy warzywnej, lub przecieru owocowego. Około roku kleiki i kaszki mogą być przygotowane na mleku (najlepiej modyfikowanym). W tym czasie można już wprowadzać kaszki pszenne (manna) i drobne gryczane (krakowska) oraz kluseczki. Kasza jęczmienna (najlepiej drobniejsza), jako ciężej strawna, może być podawana dzieciom 2-3 letnim.
  • Wędliny - wyłącznie chude drobiowe, cielęce i wieprzowe, nie podajemy wędlin z mięsa mielonego, gdyż są bardzo tłuste i mogą zawierać dodatki niewskazane dla niemowlęcia.
  • Sery - W 12 m.ż. można ostrożnie podać plasterek sera żółtego, a po kilku dniach kolejno fermentowane napoje mleczne oraz twarogi i mleko pełne. W przypadku niekorzystnych reakcji wycofać z diety i skonsultować się z lekarzem.
  • Całe jajka - w postaci omletu lub jajecznicy na parze, czy innych dodatków wprowadzamy ostrożnie po 12 miesiącu życia.
  • Warzywa surowe - jako dodatek do kanapek (sałata, cykoria, ogórek, pomidor), w niewielkich ilościach podajemy około 11-12 miesiąca życia, wtedy gdy dziecko jest już w stanie je pogryźć. Najlepiej jeśli są jednak rozdrobnione i koniecznie obrane ze skórki.
  • Cukier, sól - nie powinny być dodawane do potraw dla niemowląt.

Schemat żywienia niemowląt, które nie są karmione piersią wg Instytutu Matki i Dziecka, 2001r)

Wiek Ilość posiłków i objętość porcji1 Rodzaj pożywienia (żywność uzpełniająca)
1 7 x 90-110ml Mleko początkowe
2 6 x 110-130ml Mleko początkowe
3 6 x 130ml Mleko początkowe
4 6 x 150 Mleko początkowe
5 5 x 180 4 x mleko następne2 z dodatkiem bezglutenowego kleiku3 (mieszanka mleczna);
1xzupa (papka jarzynowa);skrobane jabłko i/lub sok
6
5 x 180 4 x mleko następne z dodatkiem bezglutenowego kleiku;
1xzupa4 (papka jarzynowa+gotowane mięso- bez wywaru);
Przecier owocowy (warzywny) lub sok
7 55 Mleko następne z dodatkiem bezglutenowego kleiku (mieszanka mleczna) lub z dodatkiem kaszki bezglutenowej;
Zupa (papka jarzynowa z gotowanym mięsem);
Kaszka bezglutenowa na mleku następnym z owocami;
Przecier owocowy lub sok;
1/2 żółtka co drugi dzień
8 5 Jak w 7m.ż.
9 5 Jak w 8 m.ż.
Zmiana: całe żółtko co drugi dzień
10 4-5 Jak w 9 m.ż.
Wprowadzenie (oprócz bezglutenowych) glutenowych zbóż (kasza, bułki, chleb, sucharki);
Zmiana:obiad z dwóch dań (zupba + jarzynka z dodatkiem gotowanego mięsa)6
11-12

4-5 Jak w 10 m.ż.
Zmiana: Całe jajko 3-4 razy w tygodniu;
Twarożek, kerif, jogurt 1-2 razy w tygodniu7

  1. Częstość podawania posiłków i wielkość porcji jaką zjada dziecko w danym wieku, zależą od łaknienia dzicka i jego zapotrzebowania. Podane wartości należy traktować jako przybliżone
  2. Można kontynuować podawanie mleka początkowego. Wprowadzenie produktów w posiłkach uzupełniających (soki, owoce, produkty zbożowe, mięso, żółtko itd.) może nastąpić po ukończeniu 4 m.ż. (120 dniu życia) do ukończenia 6 m.ż. (180 dni życia). Nowe produkty należy wprowadzać kolejno i osobno, obserwując reakcję dziecka i zaczynając od małych ilości np 3-4 łyżeczek. Kolejność wprowadzanych produktów może być modyfikowana przez lekarza.
  3. Wprowadzane produkty zbożowe mogą być wzbogacane w żelazo
  4. Składnikiem tłuszczowym zup jarzynowych może być dobrej jakości masło, oliwa z oliwek lub bezerukowy olej rzepakowy
  5. Orientacyjna objętość porcji w II półroczu wynosi 180-220 ml
  6. Konsystencja jarzyn i mięsa powinna stymulować żucie pokarmu
  7. Tylko naturalne składniki bez konserwantów

Komentarz:

  1. Zaleca się, aby przez pierwszych 6 miesięcy życia niemowlęta były karmione wyłącznie piersią.
  2. Pierwsze 6 miesięcy życia liczy się do końca pierwszego półrocza a więc do 180 dnia życia dziecka
  3. Ponieważ zaleca się, aby przez pierwszych 6 miesięcy życia dziecka stosować wyłącznie karmienie piersią, wprowadzanie innych niż pokarm naturalny posiłków powinno wynikać ze wskazań lekarskich, ewentualnie być uzasadnione życzeniem matki
  4. Rodzaj wprowadzanych innych niż pokarm naturalny posiłków w czasie pierwszych 6 miesięcy życia dziecka powinien odpowiadać w przybliżeniu czasowi wprowadzana tych posiłków u niemowląt niekarmionych piersią
  5. Posiłki uzupełniające - szczególnie w czasie pierwszych 6 miesięcy życia dziecka - nie mogą zastępować karmienia piersią, lecz je uzupełniać, dlatego powinny być oferowane po, a nie przed karmieniem piersią
  6. Posiłki uzupełniające powinny być podawane łyżeczką lub z kubka a nie przez smoczek

Podobne teksty