Zapalenie wyrostka robaczkowego

Zapalenie wyrostka robaczkowego
Spis treści
  1. Etiologia zapalenia wyrostka robaczkowego
  2. Objawy zapalenia wyrostka robaczkowego
  3. Rozpoznanie zapalenia wyrostka robaczkowego
  4. Leczenie zapalenia wyrostka robaczkowego
Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego jest chorobą bardzo często występującą, a w przypadku nierozpoznania lub niewłaściwego leczenia może prowadzić do zgonu. Stan zapalny wyrostka robaczkowgo będącego szczątkową, obwodową częścią jelita grubego (kątnicy, potocznie określaną jako ślepa kiszka) długości około 10 cm najczęściej występuje pomiędzy 10 a 30 rokiem życia natomiast rzadko poniżej 2 r.ż. i u osób starszych. Nieco częściej operowani z powodu zapalenia wyrostka robaczkowego są mężczyźni niż kobiety. 

Etiologia zapalenia wyrostka robaczkowego

Najczęstszą przyczyną zapalenia wyrostka jest:

  • zamknięcie świata wyrostka robaczkowego przez np. masy kałowe
  • ucisk
  • stan zapalny toczący się w pobliżu
  • guz, nowotwór wywodzący się z okolicznych narządów

Rzadkimi przyczynami zamknięcia światła wyrostka mogą być pasożyty, ciała obce a u dzieci przerost tkanki chłonnej znajdującej się w ścianie wyrostka.

Objawy zapalenia wyrostka robaczkowego

Do najczęstszych objawów zapalenia wyrostka należy:

  • ból w okolicy pępka i w nadbrzuszu, który po paru godzinach staje się ostry i przemieszcza się do prawego dołu biodrowego
  • ból nasilający się podczas wysiłku, kaszlu któremu ulgę przynosi podgięcie prawej nogi
  • utrata apetytu, nudności, wymioty
  • wzrost temperatury do ok. 38°C
  • zaparcie lub biegunka
  • u małych dzieci choroba może przebiegać w sposób burzliwy, występuje utrata apetytu, biegunka, wzdęcie,gorączka
  • u osób starszych zapalenie wyrostka robaczkowego może przebiegać bez wyraźnego bólu i objawów miejscowych
  • u kobiet w ciąży powiększająca się macica powoduje przesunięcie wyrostka robaczkowego do góry i objawy ostrego zapalenia wyrostka mogą przypominać ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego
  • bliskość usytuowania zapalnego wyrostka z moczowodem i pęcherzem moczowym może powodować parcie na mocz lub częstomocz

Przesunięcie wyrostka w kierunku miednicy powoduje bolesność przy badaniu per rectum (przez odbytnice) lub przez pochwę.

W procesie zapalnym dochodzi do martwicy ściany wyrostka i często w konsekwencji do jego pęknięcia (perforacji) czemu towarzyszy gwałtowne nasilenie bólu i objawów miejscowych, spadek ciśnienia tętniczego, przyspieszenie tętna. Pęknięcie wyrostka prowadzi do rozwoju rozlanego zapalenia otrzewnej, które bez szybkiej operacji powoduje zejście śmiertelne w ciągu kilku dni.

Niekiedy po perforacji wyrostka robaczkowego wytwarza się ograniczony, miejscowy naciek, a gdy dołączy się zakażenie bakteryjne ropień okołwyrostkowy, który w badaniu dotykiem wyczuwalny jest jako bolesny guz. Naciek lub ropień okołowyrostkowy cofa się zwykle po kilku tygodniach, może jednak pęknąć i spowodować rozlane zapalenie otrzewnej.

Rozpoznanie zapalenia wyrostka robaczkowego

Decydujący o postawieniu właściwego rozpoznania jest obraz kliniczny choroby poparty wnikliwym badaniem fizykalnym oraz badaniami dodatkowymi, z których największe znaczenie ma oznaczenie podwyższony poziom białych ciałek krwi zazwyczaj powyżej 12 x 109/l. W przypadku wyrostka ułożonego wzdłuż moczowodu czasami obserwuje się zmiany w moczu w postaci obecności czerwonych krwinek oraz białka. Duże znaczenie ma stwierdzenie bolesności uciskowej w punkcie Mc Burneya znajdującym się po prawej stronie w połowie odległości miedzy pępkiem i kolcem biodrowym przednim górnym oraz w punkcie Lanza znajdującym się po prawej stronie w 1/3 linii łączącej oba kolce biodrowe. Stwierdza sie również wzmożone napięcie mięśniowe zwłaszcza w prawym podbrzuszu oraz objaw Blumberga charakteryzujący się wzmożeniem dolegliwości bólowych podczas nagłego zwolnienia ucisku w w/w punktach.

W trakcie diagnostyki należy wykluczyć

  • choroby dróg moczowych - kamica, zapalenie odmiedniczkowe nerek, zapalenie pęcherza moczowego
  • schorzenia ginekologiczne - zapalenie przydatków, skręcona torbiel jajników, ciąża pozamaciczna
  • choroby przewodu pokarmowego - nieżyt żołądka i jelit, choroba Leśniowskiego- Crohna, ostre zapalenie uchyłka Meckela, półpasiec, przedziurawienie wrzodu dwunastnicy

Leczenie zapalenia wyrostka robaczkowego

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego jest stanem nagłym wymagającym szybkiej interwencji chirurgicznej. Przy najmniejszym podejrzeniu ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego należy niezwłocznie udać się do lekarza. Każde opóźnienie wykonania operacji może prowadzić do bardzo ciężkich powikłań. Przyjmowanie leków przeciwbólowych, rozkurczających itp. przed badaniem lekarskim jest przeciwwskazane gdyż leki te maskują objawy chorobowe utrudniając wczesne jej rozpoznanie.

Appendectomia czyli operacyjne usunięcie wyrostka robaczkowego może być wykonana metodą tradycyjną lub laparoskopowo. Powrót do normalnej aktywności fizycznej następuje po ok. 2- 3 tygodniach (w przypadku laparoskopii szybciej).

W przypadku nacieku lub ropnia okołowyrostkowego leczenie jest początkowo zachowawcze (leżenie, dieta bezbłonnikowa, antybiotyki). Po cofnięciu się zmian zaleca się wykonanie appendectomii po kilku miesiącach w okresie całkowitego ustąpienia objawów. Jeżeli ropień okołowyrostkowy nie poddaje się takiemu leczeniu, otwiera się go operacyjnie i usuwa treść ropną. Właściwą operacja usunięcia wyrostka robaczkowego przeprowadza się po kilku miesiącach.

Podobne teksty