K

K
Spis treści
  1. Materiał biologiczny
  2. Wartości prawidłowe potasu
  3. Zapotrzebowanie dobowe na potas
  4. Źródło potasu
  5. Wartości podwyższone potasu
  6. Wartości obniżone potasu
Potas est to pierwiastek chemiczny, który znajduje się przede wszystkim wewnątrz komórek (98%). Stężenie potasu jest regulowane przez błonową pompę sodowo-potasowa (Na/K ATP), która z kolei jest kontrolowana przez insulinę oraz receptory beta2. Równowaga potasu w całym organizmie zależy od wzajemnego stosunku pomiędzy jego przyjmowana, a wydalana ilością. Jest to kation niezwykle ważny w większości procesów fizjologicznych, które zachodzą w organiźmie. Do nich zalicza się między innymi:
  • procesy wewnątrzkomórkowe, transport przezbłonowy
  • równowagę wodno-elektrolitowa organizmu
  • gospodarkę kwasowo-zasadowa
  • przewodzenie bodźców we wszystkich komórkach nerwowych.
  • przekazywanie impulsów nerwowych do mięśni
  • prawidłowa czynność serca, normalizacja bicia serca
  • prawidłowy rozwoju organizmu
  • metabolizm węglowodanów, m.in. przekształcanie glukozy w glikogen, pobieranie glukozy przez komórki
  • reakcje enzymatyczne
  • syntezę białek
  • pobudzanie nerek do usuwania szkodliwych związków z organizmu.
  • aktywność nerwowo-mięśniową
  • dotlenienie mózgu
  • prawidłowe funkcjonowanie nerek, etc.

Wiele procesów chemicznych oraz hormonalnych reguluje poziom potasu w organizmie. Insulina, która jest wydzielana po posiłku wpływa hamująco na wzrost potasu, poprzez zwiększenie jego wchłaniania przez komórki. Innym hormonem, który odgrywa duża role w regulacji potasu jest aldosteron.

Materiał biologiczny

Krew

Wartości prawidłowe potasu

Wartości prawidłowe obserwowane u zdrowych ludzi wynoszą:

  • Jednostki tradycyjne: 3.5 – 5.1 mEq/l
  • Jednostki SI: 3.5 – 5.1 mmol/l

Zapotrzebowanie dobowe na potas

2000mg (do 3500mg)

Źródło potasu

  • wszystkie świeże warzywa (szczególnie pomidory, ziemniaki),
  • owoce (szczególnie banany, grejfruty, sliwki, melony),
  • rośliny strączkowe,
  • orzechy,
  • mleko
  • mięso

Wartości podwyższone potasu

Wartosci podwyższone (hyperkaliemia) > 5.5 mEq/l:

  • zaburzenia ze strony układu moczowego, najczęściej niewydolność nerek, lub zaburzenia odpływu moczu
  • kwasica (niskie pH krwi), niedobór insuliny, beta-blokery, arginina, sukcynylocholina, ostre zatrucie digoksyna
  • masywne uszkodzenie komórek: rozpad mięśni, hemoliza (rozpad erytrocytów), masywna martwica masy nowotworu, oparzenia
  • niedobór mineralokortykoidów, lub choroba Addisona
  • toczeń rumieniowaty SLE
  • przyjmowanie niektórych lęków moczopędnych (sprinolakton, amiloryd, triamteren), inhibitorów konwertazy, czasem niesteroidowe leki przeciwzapalne, biseptol, pentamidyna
  • dożylne podawanie potasu
  • zbyt duża ilość potasu w diecie, zwykle podczas zbyt dużej suplementacji potasu

Czasem występuje zjawisko pseudo-hiperkaliemii, kiedy w badanej próbce poziom potasu jest podwyższony, ale nie w surowicy pacjenta:

  • hemoliza pobranej próbki krwi
  • naczynie krwionośne, z którego pobrano próbkę było wcześniej przez jakiś czas zamknięte
  • tromobocytoza (zwiększona ilość płytek krwionośnych), leukocytoza (zwiększona ilość leukocytów)

Objawy hiperkaliemii:

  • osłabienie, zmęczenie
  • dziwne doznania czuciowe
  • zaburzenia rytmu serca, w przypadku bardzo wysokiego stężenia potasu – śmiertelnie niebezpieczne
  • paraliż mięśni
  • słabo wyczuwalny, wolny puls
  • problemy z oddychaniem

Wartości obniżone potasu

Obniżenie wartości potasu poniżej 3.5 mEq/l:

  • przedłużający się wysiłek fizyczny (np. bieg długodystansowy)
  • niedożywienie
  • nadmierna utrata przez przewód pokarmowy – biegunka, długotrwale wymioty
  • nadmierna utrata przez nerki – stosowanie tiazydowych lęków moczopędnych, czy kortykosteroidow, agoniści receptorów beta, teofilina, aminoglikozydy, niektóre choroby nerek, niewydolność krążenia
  • hiperaldosteronizm
  • niedobór magnezu
  • białaczki (mechanizm nieznany)
  • przemieszczenie potasu do komórek – alkaloza, insulina
  • marskość wątroby
  • alkoholizm

Objawy niedoboru potasu:

  • bóle głowy
  • dolegliwości mięśniowe
  • skurcze jelit, przy pogłębiającym się niedoborze - zaparcia
  • zaburzenia rytmu serca, nieregularne bicie serca, zatrzymanie pracy serca
  • skurcze, lub porażenia mięśni
  • nadmierna suchość skory
  • nerwowość, zaburzenia koncentracji, spowolniona reakcja na bodźce
  • omdlenia
  • problemy ze snem
  • utrata apetytu
  • depresja
  • wydłużony czas gojenia się ran

Podobne teksty