Witamina E

Witamina E
Spis treści
  1. Niedobór witamy E
  2. Nadmiar witamy E
  3. Źródła witaminy E
  4. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę E
Inne nazwy: tokoferol, tokotrienole

Istnieje co najmniej osiem postaci witaminy E zwanych tokoferolami, które są rozpuszczalne w tłuszczach. Witamina E związana jest z przemianą azotową i oddychaniem. Witamina E bierze udział w przemianie materii, jako związek antyoksydacyjny i zwiększający podaż tlenu, zapobiega utlenianiu witaminy A , nienasyconych kwasów tłuszczowych i innych lipidów, uniemożliwiając tym samy tworzeniu się toksycznych produktów i zapobiega rozwojowi miażdżycy naczyń krwionośnych. Witamina E obniża podwyższony poziom lipidów w surowicy krwi. Aktywując układy enzymatyczne oddychania tkankowego, uczestniczy w procesach odtruwania, chroni komórki przed stłuszczeniem, podtrzymuje czynność tkanki mięśniowej, ułatwia przyswajanie tlenu przez erytrocyty. Witamina E pobudza produkcję substancji przeciwzakrzepowych, zmniejszając ryzyko rozwoju schorzeń naczyń krwionośnych. Witamina E jest niezbędna u mężczyzn do prawidłowej produkcji spermy. Dlatego niedobór witaminy E może prowadzić do bezpłodności. Witamina E współdziała z witaminami A, C i karotenoidami, zmniejszając ryzyko rozwoju chorób nowotworowych.

Niedobór witamy E

Na szczęście witamina E występuje powszechnie, praktycznie nie spotykamy się z jej niedoborem. Jednakże hipowitaminoza może powodować:

  • rozdrażnienie
  • osłabienie zdolności koncentracji
  • zaburzenia funkcjonowania i osłabienie mięśni szkieletowych
  • rogowacenie i wczesne starzenie się skóry
  • gorsze gojenie się ran
  • pogorszenie wzroku,
  • niedokrwistość
  • bezpłodność
  • zwiększone ryzyko chorób sercowo naczyniowych

Nadmiar witamy E

Witamina spożywana przez dłuższy czas w dawkach większych niż 1000 mg octanu alfa-tokoferolu na dobę u osób dorosłych, może powodować:

  • zmęczenie
  • bóle głowy
  • osłabienie mięśni
  • zaburzenia widzenia

Źródła witaminy E

Witamina E powstaje tylko w roślinach. Jej naturalnym dostawcą są kiełki pszenicy, całe zboża, zielone warzywa liściaste jak sałata, szpinak oraz kapusta, czosnek, orzechy, awokado oraz oleje roślinne. Należy pamiętać o tym, że oleje tłoczone na zimno zawierają znacznie więcej witaminy E niż te produkowane przemysłowo gdyż proces uszlachetniania niszczy aż 75% naturalnej witaminy.

Dzienne zapotrzebowanie na witaminę E

Wchłanialność witaminy E jest odwrotnie proporcjonalna do wielkości jednorazowej dawki i np. z dawki jednorazowej 100 mg ulega resorpcji 80%, z dawki jednorazowej 500 mg - tylko 68%.

RT = równoważnik alfa -tokoferolu
Równoważnik alfa-tokoferolu stosowany jest obecnie dla porównania aktywności różnych związków witaminy E. Największą aktywność spośród różnych form witaminy E wykazuje alfa-tokoferol = 100% bioaktywności.

  • 1 mg RT = 1 mg alfa-tokoferolu
  • 1 mg RT = 2 mg beta-tokoferolu
  • 1 mg RT = 4 mg gamma-tokoferolu
  • 1 mg RT = 5 mg alfa-tokotrienolu
  • 1 mg RT = 25 mg beta-tokotrienolu
  • 1 mg RT = 25 mg gamma-tokotrienolu

Dzienne zapotrzebowanie na witaminę E (równoważniki tokoferolu [mg/osoba]) wg zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie

Dzieci
0 - 1 lat
1 - 3 lat
4 - 6 lat
7 - 9 lat
4
6
7
10
Młodzież
chłopcy 10-12 lat
chłopcy 13 - 15 lat
chłopcy 16 - 20 lat

dziewczynki 10-12 lat
dziewczynki 13 - 15 lat
dziewczynki 16 - 20 lat

10
10
10

10
10
10

Mężczyźni
19 - 25 lat
- aktywność fizyczna mała
- aktywność fizyczna umiarkowana
- aktywność fizyczna duża

26 - 60 lat
- aktywność fizyczna mała
- aktywność fizyczna umiarkowana
- aktywność fizyczna duża

powyżej 60 lat


10
10
10


10
10
10

10

Kobiety
19 - 25 lat
- aktywność fizyczna mała
- aktywność fizyczna umiarkowana
- aktywność fizyczna duża

26 - 60 lat
- aktywność fizyczna mała
- aktywność fizyczna umiarkowana
- aktywność fizyczna duża

ciężarna - II połowa ciąży
karmiąca
powyżej 60


10
10
10


10
10
10

12
14
10

Podobne teksty