Światowy Dzień Jaskry

Światowy Dzień Jaskry

Eksperci alarmują: rośnie zachorowalność na jaskrę. Miliony osób na świecie tracą wzrok, nie wiedząc o swojej chorobie.

Podczas obchodzonego 6 marca 200 pierwszego Światowego Dnia Jaskry czołowi polscy eksperci z dziedziny okulistyki przytoczyli alarmujące dane - ponad połowa osób,
która cierpi na jaskrę nie jest świadoma swojej choroby. Jaskra to choroba nerwu wzrokowego, która przez długi czas rozwija się bezobjawowo, nie powoduje bólu, trudno ją zauważyć. Najczęściej wykrywana jest przypadkowo i zbyt późno - 50% chorych na jaskrę podejmuje leczenie dopiero w chwili gdy dochodzi do zaawansowanej i nieodwracalnej utraty widzenia1.

Uznana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za chorobę społeczną, jaskra stanowi jedną z głównych i najczęstszych przyczyn ślepoty w krajach gospodarczo i cywilizacyjnie rozwiniętych . Szacuje się, że 7 milionów niewidomych w tych krajach straciło wzrok z powodu jaskry.

Według danych światowych na jaskrę cierpi 70 milionów ludzi . Ocenia się, że w związku ze starzeniem się społeczeństwa, w 2020 r. liczba ta zwiększy się do 80 milionów . W Polsce choroba ta dotyczy nawet 800 tys. osób, z czego leczy się tylko 300 tys. Według szacunkowych danych Polskiego Związku Niewidomych ok. 18-20 proc. niewidomych w Polsce to niewidomi  z powodu jaskry. Zdaniem lekarzy specjalistów rosnąca liczba osób, którym nieodwracalnie grozi ślepota z powody jaskry wynika przede wszystkim z braku odpowiedniej wiedzy na temat tej choroby i niedostatecznego uświadomienia społeczeństwu zagrożenia.

Światowy Dzień Jaskry to wspólna inicjatywa Światowego Towarzystwa Jaskrowego (WGA) oraz Światowego Stowarzyszenia Chorych na Jaskrę (WGPA), której celem jest zachęcenie do podjęcia działań zapobiegających utracie wzroku. W Polsce opiekę nad tą inicjatywą przyjęło Polskie Towarzystwo Okulistyczne. “Tylko wczesne wykrycie jaskry i wczesne rozpoczęcie leczenia daje szansę na powstrzymanie postępu choroby i zachowanie wzroku chorego. Jaskra dotyka ludzi w każdym wieku, aczkolwiek należy pamiętać, że są pewne czynniki, które sprzyjają zachorowaniu, jak przypadki jaskry w rodzinie, choroby układu krążenia, wiek. Kluczowe są zatem regularne, specjalistyczne badania oczu, wykonywane u osób z grupy ryzyka przynajmniej raz do roku” – powiedział prof. dr hab. med. Jerzy Szaflik, Prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego, Konsultant Krajowy ds. Okulistyki, apelując do Polaków o regularne wizyty  u lekarza okulisty.

Nieleczona jaskra nieuchronnie prowadzi do całkowitej, nieodwracalnej ślepoty. Ubytki w polu widzenia, będące skutkiem postępującej destrukcji nerwu wzrokowego, są początkowo niezauważalne dla chorego. Ostrość wzroku jest prawidłowa bardzo długo i często dopiero całkowita ślepota jednego oka jest przyczyną wizyty u okulisty. „Dlatego należy aktywnie poszukiwać jaskry i nie czekać z jej rozpoznaniem, aż pojawią się objawy zauważalne przez chorego. Bardzo istotną rolę w walce z tym problemem społecznym mogą odegrać lekarze pierwszego kontaktu poprzez wczesne wykrycie choroby u swoich pacjentów” – powiedział prof. dr hab. med. Janusz Czajkowski, Przewodniczący Sekcji Jaskry Polskiego Towarzystwa Okulistycznego.

Powolna utrata wzroku spowodowana nieodwracalnym uszkodzeniem nerwu wzrokowego ma poważny wpływ na jakość życia chorego na jaskrę. Utrata funkcji widzenia osłabia jego zdolność wykonywania podstawowych codziennych czynności - na przykład prowadzenia samochodu. Zaciemnienia pola widzenia powodują dyskomfort widzenia – oko trudniej przystosowuje się przy zmianie środowiska z ciemnego na jasne i odwrotnie, ograniczona zostaje zdolność widzenia szczegółów, chory źle widzi w ciemnych miejscach. Dodatkowo kłopoty ze wzrokiem mają wpływ na kondycję psychiczną chorego na jaskrę. Prawie 35% świeżo zdiagnozowanych chorych na jaskrę potwierdza u siebie objawy rozdrażnienia, lęku i stresu . „Jaskra towarzyszy choremu do końca życia. Jej leczenie jest ukierunkowane na niedopuszczanie lub minimalizowanie pogarszania się widzenia. Aby osiągnąć ten cel ważne jest zrozumienie istoty choroby  i współpraca chorego z lekarzem. Przekonanie, że można powstrzymać postęp jaskry warunkuje jakość życia pacjenta” - mówi prof. dr hab. med. Maria Hanna Niżankowska, założycielka Polskiego Stowarzyszenia Chorych na Jaskrę.
 
Dzięki wczesnemu rozpoznaniu i prawidłowemu leczeniu jaskry można zahamować jej rozwój,  a u części pacjentów w istotny sposób ją spowolnić, umożliwiając choremu dłuższe, samodzielne funkcjonowanie w społeczeństwie. Ma to szczególne znaczenie w aspekcie starzejącego się społeczeństwa. Pozwoli to również zmniejszyć nakłady finansowe na leczenie jaskry, na które składają się koszty hospitalizacji pacjentów, koszty leczenia powikłań, wydatki z tytułu renty, zwolnienia z pracy, opieki społecznej itp. Należy bowiem pamiętać, że im większy stopień zaawansowania choroby tym większe koszty leczenia.

Źródło:

  • Tielsch JM, Sommer A, Katz J et al. Racial Variations in the Prevalence of Primary Open-angle Glaucoma: The Baltimore Eye Survey. JAMA 1991; 266: 369-374.
  • Thomas R, Sekhar GC, Parikh R. Primary angle closure glaucoma: a developing a world perspective. Clinical & Experimental Ophthalmology 2007; 35(4): 374-378(5)
  • World Health Organization. Bulletin of the World Health Organization. In Focus. Nov 1, 2004. Available at: http://www.who.int/bulletin/volumes/82/11/feature1104/en/. Accessed July 16, 2007.
  • Congdon NG, Friedman DS, Lietman T.  Important Causes of Visual Impairment in the World Today. JAMA. 2003; 290: 2057-2060.
  • Quigley HA, Broman AT. The number of people with glaucoma worldwide in 2010 and 2020. Br J Ophthalmol. 2006; 90: 262–267.
  • Jampel HD, Frick KD, Janz NK. Depression and Mood Indicators in Newly Diagnosed Glaucoma Patients. American Journal of Ophthalmology. 2007; 144(2): 238–244.e1.
  • The Glaucoma Foundation. Who’s At Risk? Available at: http://www.glaucomafoundation.org/Risk.htm. Accessed on August 24, 2007. 
  • World Health Organization. Bulletin of the World Health Organization. In Focus. Nov 1, 2004. Available at: http://www.who.int/bulletin/volumes/82/11/feature1104/en/. Accessed July 16, 2007.
  •  U.S. Food and Drug Administration. Guarding Against Glaucoma. Available at: http://www.fda.gov/fdac/features/995_glaucoma.html. Accessed on August 24, 2007
  • 10  Boland MV, Quigley HA. J Glaucoma. 2007 Jun-Jul;16(4):406-18. Risk factors and open-angle glaucoma: classification and application.

Podobne teksty