Rak piersi - co nowego w diagnostyce i leczeniu

Rak piersi - co nowego w diagnostyce i leczeniu

W dniu 14 lutego 2007 w Warszawie w Pałacu Sobańskich z cyklu śniadań prasowych organizowanych przez Polską Unię Onkologii przy wsparciu firmy Novartis, odbyło się spotkanie nt. „Rak piersi - co nowego w diagnostyce i leczeniu”. Celem było omówienie obecnej sytuacji w Polsce oraz zasygnalizowanie najważniejszych problemów leczenia onkologicznego i możliwości ich rozwiązania. Jako prelegenci wystąpili: prof. Maciej Krzakowski – Krajowy Konsultant w dziedzinie onkologii klinicznej, prof. Włodzimierz Olszewski – Krajowy Konsultant w dziedzinie patomorfologii, dr Jerzy Giermek z Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej Centrum Onkologii-Instytut im. M. Curie-Skłodowskiej, dr Ewa Fabiszewska z Zakładu Fizyki Medycznej Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie oraz gospodarz śniadań dr Janusz Meder - Prezes Polskiej Unii Onkologii.

W Polsce mamy zróżnicowaną sytuację dotyczącą leczenia nowotworów. Z jednej strony istnieją profesjonalne placówki onkologiczne o wysokim poziomie usług, gdzie zapadają właściwe decyzje zespołowe, z drugiej są miejsca, gdzie decyzje zapadają jednoosobowo bez konsultacji – mówił prof. Maciej Krzakowski.

W planowaniu leczenia raka piersi decydujące jest ustalenie stopnia zaawansowania i rozprzestrzenia się choroby oraz przewidywanie przebiegu choroby. Leczenie powinno być tak zaplanowane, żeby zmniejszyć masę nowotworową lub wyeliminować ukryte mikroprzerzuty. Istnieją dwa sposoby leczenia raka piersi przed i po operacji: chemioterapia i hormonoterapia. Rak piersi wykazuje tzw. hormonozależność.  Dlatego też jednym z podstawowych celów prowadzonego leczenia jest zablokowanie hormonalnego mechanizmu promocji wzrostu guza. W związku z tym zdecydowana większość chorych z rakiem piersi, u których w komórkach nowotworu stwierdza się obecność receptorów hormonalnych, bez względu na stopień zaawansowania nowotworu poddawana jest leczeniu hormonalnemu. Leczenie hormonalne powinno być rozważane w zasadzie u większości chorych z zaawansowanym rakiem piersi, m.in. ze względu na jego wysoką efektywność, a także zdecydowanie mniejszą toksyczność od chemioterapii. U kobiet młodych, przed menopauzą efekt ten osiągano poprzez ich chirurgiczne usunięcie bądź napromienienie, zaś u kobiet po menopauzie poprzez podawanie tzw. antyestrogenów – leków blokujących receptory estrogenowe.

Nie istnieje jedna skuteczna metoda zapobiegania nowotworowi piersi – tłumaczył prof. Włodzimierz Olszewski. - Kobiety, u których w rodzinie wystąpił rak piersi muszą kontrolować swoją sytuację poprzez samobadanie, a następnie podczas konsultacji w poradni onkologicznej. Jedynie 5% chorych to osoby z uwarunkowaniem genetycznym.

W Polsce istotną rolę w profilaktyce raka piersi stanowi dostęp do badań profilaktycznych. Mimo iż można mówić już o efekcie kampanii profilaktycznych, wciąż niska jest świadomość społeczna nt. choroby, szczególnie w małych miastach i na wsi. Wiele do życzenia pozostawia również jakość wykonywanych usług – o czym świadczą wyniki przeprowadzonych kontroli, a także brak referencyjności placówek. Dlatego wciąż problem stanowi zbyt późna wykrywalność nowotworu i zbyt późna konsultacja ze specjalistą. Odrębną kwestią jest niedofinansowanie specjalistycznych usług, a więc dostęp do nowoczesnych terapii.

W marcu tego roku ruszy program badań przesiewowych w całej Polsce. Każda kobieta powinna otrzymać specjalne zaproszenie na badanie mammograficzne. Wszystkie kobiety, które nie wykonały takiego badania dotychczas, powinny skorzystać z tej okazji – mówił dr Jerzy Giermek. To my musimy wychodzić do kobiet z inicjatywą – dodał prof. Krzakowski, komentując zbyt niski odzew pacjentek na prowadzone w ubiegłych latach akcje.

Skuteczną metodą wykrywania raka jest badanie mammograficzne, natomiast rozpoznanie możliwe jest dzięki badaniu histopatologicznemu. Większość z nowotworów ma łagodny charakter, część we wczesnym stadium można wyleczyć poprzez oszczędzający zabieg chirurgiczny, natomiast w przypadku zaawansowanej choroby powinien być kompleksowo określony charakter nowotworu – typ, stan receptorów hormonalnych itd. Istotną rzeczą jest wybór właściwej metody leczenia. Powinien to robić zespół specjalistów (radiolog, onkolog, patolog). Ocena patomorfologiczna musi być dokładna.

Dr Ewa Fabiszewska wspomniała o przeprowadzonych kontrolach dotyczących wykonywania badań mammograficznych w 30 ośrodkach w Polsce, które wykazały wiele nieprawidłowości - 4 z nich kwalifikują się do zamknięcia. Najwięcej zastrzeżeń budziła jakość zdjęć. Jeżeli mammografia jest nieprawidłowa i na jej podstawie robi się badanie histopatologiczne, to niesie to ze sobą niepotrzebny koszt i psychiczne obciążenie dla pacjentki - dodał prof. Olszewski.

Polska Unia Onkologii wystosowała list do Prezydenta RP dotyczący tej sytuacji – dodał dr Janusz Meder. Wg naszych szacunków tylko 40%-50% chorych na raka w Polsce diagnozowanych i leczonych jest w sposób kompleksowy. Konsylium lekarskie na początku określa strategiczny program dostosowany do jednostkowej sytuacji pacjenta. Dlatego zaapelowaliśmy o określenie stopnia referencyjności placówek, żeby wyróżnić te najlepsze, o standardach europejskich. Wg profesora instytucje, które nie mają efektów, nie powinny otrzymywać dofinansowania.

Eksperci wyrazili nadzieję, że wprowadzone kontrole wpłyną na poprawę jakości usług, gdyż nikt wcześniej nie kontrolował tych ośrodków. Dzięki sprawniej funkcjonującym placówkom i informacji skierowanej bezpośrednio do kobiet poprawi się też wykrywalność raka piersi w Polsce.

Podobne teksty