Przyczyny niepłodności żeńskiej

Przyczyny niepłodności żeńskiej
Spis treści
  1. Zaburzenia owulacji
  2. Zespól policystycznych jajników
  3. Torbiele jajników
  4. Choroby zapalne miednicy mniejszej
  5. Endometrioza
  6. Niewydolność jajników
  7. Hiperprolaktynemia
  8. Zaburzenia układu odpornościowego
  9. Zaburzenia fazy lutealnej
  10. Mięśniaki macicy
  11. Wady anatomiczne
  12. Problemy chirurgiczne
  13. Choroby tarczycy
  14. Choroby nowotworowe
  15. Radioterapia i chemioterapia
  16. Choroby ogólnoustrojowe
  17. Leki
  18. Czynnik szyjkowy

Zaburzenia owulacji

W około 1/3 przypadków niepłodność jest wynikiem zaburzeń hormonalnych i zaburzeniami jajeczkowania ( niezdolnością pęcherzyka do pęknięcia, wzrastaniem pustego pęcherzyka, zaburzeniem uwalniania komórki jajowej z pęcherzyka w czasie owulacji).

Zespól policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników (PCO-Polycystic Ovarian Syndrome) jest najczęstszym zaburzeniem hormonalnym u kobiet w okresie rozrodczym spowodowanym zaburzeniem genetycznym enzymu odpowiedzialnego za powstawanie hormonów męskich w jajnikach i nadnerczach. Zespół ten charakteryzuje się hiperandrogenizmem (nadmiarem męskich hormonów androgenów) oraz zaburzeniami miesiączkowania, brakiem jajeczkowania i niepłodnością. Nadmiar androgenów powoduje obumieranie pęcherzyka i powstanie torbieli co w konsekwencji po wielu latach doprowadza do powstania jajnika zawierającego bardzo liczne torbielki zlokalizowane na obwodzie.

Torbiele jajników

W przypadku wielu, licznych torbieli zlokalizowanych w jajniku niekiedy dochodzi do niepłodności.

Choroby zapalne miednicy mniejszej

U około 20% kobiet z chorobami zapalnymi miednicy mniejszej (PID) staje się niepłodna. W około 75% stanów zapalnych jajowodów przyczyną jest zakażenie Chlamydia trachomatis przenoszonej drogą płciową natomiast Rzeżączka jest drugą co do częstości przyczyną odpowiedzialną za zapalenia przenoszone drogą płciową. Ostre lub przewlekłe zapalenia mogą po jakimś czasie doprowadzić do bliznowacenia, powstawania ropni i zniszczenia jajowodów a tym samym do niepłodności mechanicznej poprzez zarośnięcie jajowodów. Stany zapalne miednicy mogą być również wynikiem septycznych poronień, korzystania z wkładki domacicznej czy pękniętego wyrostka robaczkowego.

Endometrioza

Endometrioza odpowiedzialna za około 50% przyczyn niepłodności polega na obecności endometrium (błony wyścielającej macicę od wewnątrz) w miejscach innych niż macica. Taki endometrialny implant reaguje w taki sam sposób na zmiany hormonalne jak macica, zwiększając swoje rozmiary doprowadzając w efekcie do odczynu zapalnego i bliznowacenia. Największe ryzyko rozwoju niepłodności jest endometrioza w jajowodzie oraz jajnikach.

Niewydolność jajników


W przypadku przedwczesnej niewydolności jajników dochodzi do przedwczesnego wyczerpania zasobu pierwotnych pęcherzyków w jajnikach, które może być spowodowane leczeniem przeciwnowotworowym lub czynnikami immunologicznymi.

 

Hiperprolaktynemia

Hiperprolaktynemia (wysokie stężenie prolaktyny) może u kobiety mogą powodować zaburzenia jajeczkowania, a dalej brak miesiączki. Prolaktyna oddziaływuje również bezpośrednio na gonady, powodując zmniejszenie wydzielania progesteronu u kobiet (niewydolność ciałka żółtego) oraz testosteronu u mężczyzn.

Zaburzenia układu odpornościowego

Czasami kobiety wytwarzają przeciwciała przeciwko plemnikom, który jest traktowany jako obcy antygen. Zaburzenia układu immunologicznego mogą być również przyczyną utrudnienia implantacji zarodka w endometrium.

Zaburzenia fazy lutealnej

Zaburzenia fazy lutealnej polegają na zmniejszeniu produkcji progesteronu przez ciałko żółte powstające z resztek pęcherzyka, z którego została uwolniona komórka jajowa. Progesteron jest niezbędny do prawidłowego przygotowania endometrium do zagnieżdżenia zarodka.

Faza lutealna fizjologicznie trwa 12-16 dni, ale jeśli ilość progesteronu jest niewystarczająca faza lutealna trwa wtedy zwykle krócej przez co śluzówka macicy nie jest dobrze przygotowana na implantację zarodka i wzrasta ryzyko wczesnego poronienia, do którego dochodzi najczęściej w sposób niezauważony (występuje w dniu spodziewanej miesiączki

Mięśniaki macicy

Mięśniaki macicy występują także u kobiet w wieku rozrodczym i w rzadkich przypadkach doprowadzają do niepłodności, do której dochodzi jeśli mięśniaki wypełniają światło macicy, poprzez swoje rozmiary uciskają i blokują jajowody, czy zmieniają położenie szyjki macicy lub zmniejszają światło macicy.

Wady anatomiczne

Niepłodność może wynikać z przyczyn anatomicznych takich jak niedorozwój macicy, przegroda macicy, tyłozgięcie macicy, wrodzone wady w budowie jajowodów, brak jajników.

Problemy chirurgiczne

U kobiet po operacjach w jamie brzusznej z różnych przyczyn często dochodzi do powstania zrostów, czyli pasm tkanki łącznej które mogą skutecznie unieruchomić jajowód, jajnik czy macicę i w ten sposób skutecznie blokować możliwość zapłodnienia komórki jajowej przez plemniki.

Choroby tarczycy

Niedoczynność tarczycy polega na niedostatecznym wydzielaniu hormonów przez tarczycę co może doprowadzić do zaniku owulacji, utrudnienia zagnieżdżenia się komórki jajowej, nieregularnych miesiączek lub ich zaniku.

Choroby nowotworowe

Niektóre nowotwory narządów płciowych żeńskich w szczególności rak jajnika, macicy czy szyjki macicy mogą powodować niepłodność.

Radioterapia i chemioterapia

Radioterapia i chemioterapia prowadzą zazwyczaj do zmian płodności. Uszkodzenie jąder po napromieniowaniu jest na ogół trwałe, chociaż czasami obserwuje się częściowy nawrót spermatogenezy po kilku latach. Przed ewentualnym naświetlaniem lub leczeniem chemioterapeutycznym warto Zamrozić nasienie przed poddaniem gonad działaniu chemioterapeutyków czy napromieniowaniu, gdyż w późniejszym czasie będzie można dokonać zapłodnienie za pomocą techniki ICSI i posiadanie potomstwa, bez względu na stałą azoospermię.

Choroby ogólnoustrojowe

Zaburzenia płodności obserwuje się również w przewlekłym zapaleniu nerek, niedokrwistości, gruźlicy, chorobach trzustki czy wątroby, zaburzenia tarczycy, nadciśnienie tętnicze.

 

Leki

Wiele leków wpływa na zmniejszenie płodności. Do leków tych leki przeciwdepresyjne, leki hormonalne, antybiotyki.

Czynnik szyjkowy

Niedostateczne otwarcie szyjki macicy, mała produkcja śluzu lub jego brak oraz śluz o zbyt dużej gęstości może być przyczyną niepłodności.

Podobne teksty