Kolonoskopia

Kolonoskopia
Spis treści
  1. Wskazania do kolonoskopii
  2. Przygotowanie do kolonoskopii
  3. Przebieg kolonoskopii
  4. Postępowanie po kolonoskopii
  5. Powikłania po kolonoskopii

Badanie polega na wprowadzeniu przez odbytnicę fiberoskopu i ocenie wyglądu błony śluzowej jelita grubego. Podczas badania istnieje możliwość :

  • pobrania wycinków błony śluzowej
  • usunięcia polipów (tzw. polipektomii)
  • powstrzymania krwawienia
  • laserowego leczenia niektórych zmian
  • wykonania innych zabiegów endoskopowych.

W każdym fiberoskopie znajdują się dwie wiązki światłowodów, z których jedna służy do przewodzenia tzw. zimnego światła z zasilacza do wnętrza oglądanych narządów podczas gdy druga wiązka przekazuje obraz do okularu, z którego korzysta lekarz wykonujący badanie. Nowe fiberoskopy zamiast światłowodów wyposażone są w system procesorów, przekazujący obraz bezpośrednio na monitor. Fiberoskopy wyposażone są w co najmniej jeden kanał służący do wprowadzania pomocniczych instrumentów jak kleszczyki, cewniki, igły itd. za pomocą których można wykonywać dodatkowe zabiegi.

W zależności od długości urządzenia i jego przeznaczenia wyróżniamy różne fiberoskopy służące do badań przewodu pokarmowego. W zależności od zakresu wziernikowania dolnego odcinka przewodu wyróżnia się następujące badania endoskopowe:

  • anoskopia - wziernikowanie kanału odbytu i końcowego odcinka odbytnicy
  • rektoskopia - wziernikowanie odbytnicy
  • rektoromanoskopia - rektoskopia rozszerzona o badanie końcowego odcinka esicy
  • sigmoidoskopia - wziernikowanie końcowego odcinka jelita grubego z esicą włącznie (badanie końcowych 60cm jelita grubego)
  • kolonoskopia - wziernikowanie całego jelita grubego

Badanie wykonywane jest na zlecenie lekarza, przez lekarza endoskopistę w odpowiednio wyposażonej pracowni.

Wskazania do kolonoskopii

  • krwawienie z odbytu (obecność świeżej krwi w stolcu, dodatni wynik badania na krew utajoną w stolcu)
  • podejrzenie nowotworu jelita grubeg (niewyjaśniona utrata masy ciała, niedokrwistość, zmiana charakteru i częstości wypróżnień)
  • badania kontrolne w przebiegu chorób uznanych za stany przednowotworowe lub u osób z tzw. rodzinnym wysokim ryzykiem występowania nowotworów jelita grubego
  • ocena wyników leczenia farmakologicznego,
  • ocena wcześniejszych zabiegów endoskopowych lub chirurgicznych
  • weryfikacja badań radiologicznych jelita grubego
  • leczenia wcześniej rozpoznanych schorzeń np. usunięcia polipów lub zahamowania krwawienia

Przygotowanie do kolonoskopii

Przed badaniem pacjent przez 24 godziny poprzedzające badanie przyjmuje tylko płyny. W godzinach popołudniowych przyjmuje środek przeczyszczający a wraz z nim powinien wypić około 3-4l wody. Uważa się, że jelito jest dobrze przygotowane do badania, kiedy pojawia się czysta wydalina (tzw. "czysta woda"). Różne pracownie endoskopowe zalecają różniące się opisanego, dlago zawsze przed badaniem należy zapoznać się ze sposobem przygotowania do badania.

O czym należy powiadomić lekarza:
Lekarz przed wykonaniem badania powinien znać informacje dotyczące pacjenta o:

  • ciężkiej chorobie serca lub płuc
  • uczuleniu na środki znieczulające
  • ciąży (ciąża nie jest bezwzględnym przeciwwskazaniem, ale lepiej jest unikać wykonywania badania w drugim lub trzecim trymestrze ciąży)
  • obecności jaskry
  • przyjmowaniu leków obniżających krzepliwość krwi
  • braku zgody na wykonanie badania

Przebieg kolonoskopii

Sigmoidoskopia nie wymaga zwykle znieczulenia a stosowanie jest miejscowe znieczulenie w postaci żelu zawierającego środek znieczulający, którym zwilża się końcówkę aparatu. Rozebrany do pasa pacjent układa się zwykle na lewym boku, po czym wprowadzany jest przez odbytnicę aparat i stopniowo pod kontrolą wzroku przesuwa aparat w głąb jelita oceniając jego wygląd..

Kolonoskopia najczęściej wykonywana jest w znieczuleniu ogólnym, chociaż badanie może być również wykonane jedynie po podaniu leków przeciwbólowych i uspokajających. Rozebrany do pasa pacjent układa się zwykle na lewym boku, po czym wprowadzany jest przez odbytnicę aparat i stopniowo pod kontrolą wzroku przesuwa aparat w głąb jelita oceniając jego wygląd. Badanie trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu minut.

Postępowanie po kolonoskopii

Zwykle pacjent może być wypuszczony do domu już po 2h od badania. W zależności od zastosowanej formy znieczulenia różnie długi może być czas spędzony w pokoju obserwacyjnym lub w szpitalnym oddziale. Jeżeli stosowane były jakiekolwiek środki uspokajające, w ciągu najbliższych godzin po badaniu przeciwwskazane jest prowadzenie przez pacjenta pojazdów.

Powikłania po kolonoskopii

W bardzo rzadkich przypadkach dochodzi do perforacji przewodu pokarmowego lub może wystąpić reakcja uczuleniowa na leki użyte do znieczulenia. W przypadku zabiegów polipektomii możliwym powikłaniem jest krwawienie, które zwykle jednak ustępuje samoistnie.

Podobne teksty