MediWeb.pl » Choroby » » Rak prze造ku

Rak prze造ku

Rak prze造ku
Rak prze造ku stanowi oko這 2% wszystkich nowotwor闚 z這郵iwych i jest jednocze郾ie trzecim co do cz瘰to軼i wyst瘼owania nowotworem z這郵iwym przewodu pokarmowego. Najwy窺z zachorowalno嗆 obserwuje si w Chinach, pa雟twach Azji centralnej oraz w po逝dniowo-wschodniej Afryce. Najcz瘰tszym nowotworem prze造ku jest rak p豉skonab這nkowy stanowi帷y oko這 90% wszystkich nowotwor闚 z這郵iwych tego narz康u a 10% stanowi rak gruczo這wy, kt鏎y umiejscawia si w 1/3 dolnej prze造ku i rozwija si w prze造ku Barretta. W ostatnich latach obserwuje si niewielki spadek zachorowalno軼i na raka p豉skonab這nkowego prze造ku oraz wzrost zachorowalno軼i na raka gruczo這wego dolnej cz窷ci prze造ku. Rak prze造ku cz窷ciej wyst瘼uje u m篹czyzn w wieku 50-70lat. 

Rak prze造ku W 5% - 12% przypadk闚 mo瞠 wsp馧istnie z nowotworami innych narz康闚: jamy ustnej, krtani, gard豉, p逝c, nerek, p璚herza (tzw. nowotwory tytoniozale積e). Rak prze造ku wcze郾ie daje przerzuty drog krwiono郾 oraz limfatyczn, oraz r闚nie wcze郾ie nacieka otaczaj帷e narz康y takie jak tchawica, oskrzela czy aort.

Pozosta貫 nowotwory prze造ku takie jak leyomyosarcoma, fibrosarcoma, lymphoma malignum, melanoma wyst瘼uj wyj徠kowo rzadko.

Czynniki ryzyka

W鈔鏚 czynnik闚 etiologicznych wywo逝j帷ych raka prze造ku wymienia si:

  • nadmierne spo篡cie wysokoprocentowego alkoholu
  • palenie tytoniu szczeg鏊nie rozpocz皻e w m這dym wieku
  • niski status socjo-ekonomiczny
  • nieodpowiednia dieta (u篡wanie ostrych przypraw, gor帷ych napoj闚, niedobory wit. A, B2, C, E, niedobory karotenu, 鈍ie篡ch owoc闚, jarzyn, niedobory pierwiastk闚 郵adowych: cynk, magnez, molibden, mangan, spo篡waniee nadmiernych ilo軼i nitrozoamin w pokarmach
  • wsp馧istniej帷e brodawczaki prze造ku (zaka瞠nie wirusem HPV- human papilloma virus
  • refluksowe zapalenie prze造ku
  • achalazja (kurcz wpustu

Za stany przedrakowe uwa瘸 si:

  • prze造k Barretta (ogniska metaplazji jelitowej w nast瘼stwie kt鏎ych rak gruczo這wy rozwija si 40 razy cz窷ciej)
  • zesp馧 Plummer-Vinsona (zw堯knienie prze造ku u kobiet w 鈔ednim wieku, skojarzone z niedokrwisto軼i z niedoboru 瞠laza).
  • leukoplaki
  • stany prowadz帷e do zw篹e prze造ku
  • bliznowacenie prze造ku po oparzeniach chemicznych i termicznych

Objawy

Wczesne okresy raka prze造ku przebiegaj bezobjawowo. Najwa積iejszym z objaw闚 wyst瘼uj帷ym u 90% chorych jest zaburzenie po造kania (dysfagia) jednak wyst瘼uje ono dopiero w daleko zaawansowanym nowotworze. Gdy nacieka wi璚ej ni 2/3 obwodu prze造ku. Wyr騜niamy cztery stopnie dysfagii:

  • I - mo磧iwo嗆 po造kania pokarm闚 sta造ch
  • II - mo磧iwo嗆 po造kania tylko pokarm闚 rozdrobnionych
  • III - mo磧iwo嗆 po造kania tylko p造n闚
  • IV - afagia, ca趾owity brak mo磧iwo軼i po造kania, nawet 郵iny

Wi瘯szo嗆 chorych zg豉sza si z objawami dysfagii trwaj帷ej 3 - 6 miesi璚y a im kr鏒szy okres od momentu jej wyst徙ienia do IIIo/IVo dysfagii, tym rokowanie lepsze.

U oko這 50% wyst瘼uje b鏊 przy po造kaniu, promieniuj帷y do plec闚 o r騜nym stopniu nasilenia. Do rzadszych objaw闚 wyst瘼uj帷ych w przebiegu raka prze造ku nale篡:

  • b鏊 zamostkowy,
  • wymioty,
  • zapalenie p逝c z zarzucania tre軼i 穎陰dkowej,
  • b鏊e nadbrzusza,
  • fetor ex ore.
  • wymiot闚 krwawych w przypadkach zaawansowanych
  • krwioplucia,
  • chrypka spowodowanej naciekaniem guza na nerw krtaniowy wsteczny

Niedokrwisto嗆 oraz szybka utrata wagi cia豉 obserwowana u 80% chorych jest bardziej nasilona wraz ze stopniem i d逝go軼i trwania dysfagii.

Rozpoznanie

Diagnozuj帷 pacjenta u kt鏎ego lekarz podejrzewa rak prze造ku wykonuje si nast瘼uj帷e badania diagnostyczne:

  • badanie podmiotowe - ustalenie stanu og鏊nego, stopnia niedo篡wienia i odwodnienia, obecno嗆 powi瘯szonych w瞛堯w ch這nnych okolicy nadobojczykowej i szyjnej, kaszel (przetoka prze造kowo-oskrzelowa), chrypka (naciekanie nerwu krtaniowego wstecznego), powi瘯szenie w徠roby, 鄴速aczk
  • badanie radiologiczne prze造ku z u篡ciem kontrastem – Badanie to okre郵a umiejscowienie guza, jego d逝go嗆, typ, obecno嗆 ewentualnej przetoki oskrzelowej, szeroko嗆 鈍iat豉 prze造ku
  • badanie endoskopowe (ezofagoskopia z pobraniem wycinka) – Badanie to ocena umiejscowienia i typu guza nowotworowego oraz stopie zw篹enia prze造ku. Pobranie wycink闚 do badania histologicznego pozwala na pewne rozpoznanie zmian o charakterze nowotworowym.
  • ultrasonografia endoskopowa (EUS) – Badanie pozwala efektywnie oceni poszczeg鏊ne warstwy prze造ku i ich naciekanie przez guz nowotworowy oraz w瞛造 ch這nne.
  • tomografia komputerowa – Badanie oceniaj帷e stopie zaawansowania guza, jego wielko嗆, stosunek do otaczaj帷ych struktur, d逝go嗆. TK ocenia r闚nie narz康y s御iednie oraz w瞛造 ch這nne i mo瞠 potwierdzi obecno嗆 przerzut闚.
  • Pozytronowa tomografia emisyjna (PET) – Badanie oceniaj帷e zwi瘯szony metabolizm tkanek guza nowotworowego pozwalaj帷e na wcze郾iejsze wykrycie zmian nowotworowych ni przy u篡ciu TK czy EUS.
  • ultrasonografia jamy brzusznej i szyi – Badanie oceniaj帷e obecno嗆 przerzut闚 w w徠robie, w瞛豉ch ch這nnych
  • badanie radiologiczne p逝c- Badanie ocenia p逝ca pod k徠em przerzut闚, niedodmy, p造nu w jamach op逝cnowych
  • bronchoskopia – Badanie ocenia drogi oddechowe pod k徠em naciekania nowotworowego.
  • badanie uk豉du oddechowego (spirometria, gazometria)
  • badanie uk豉du kr捫enia (EKG)
  • badanie nerek (Mocznik, kreatynina, klirens kreatyniny)
  • badanie w徠roby (AspAT, AlAT, wska幡ik protrombinowy, Fosfataza alkaliczna, bilirubina, pr鏏y w徠robowe)
  • inne (uk豉d krzepni璚ia, poziom bia趾a i albumin, Na+, K+, Ca++, Cl-)
  • markery nowotworowe – Mimo, 瞠 nie s znane markery specyficzne dla raka prze造ku to najbardziej przydatnymi s markery specyficzne dla raka p豉skonab這nkowego: SCC (squamous cell antigen - poziom podwy窺zony u 50%), IGF (epidermal growth factor - przydatny w monitorowaniu przebiegu choroby), CYFRA 21-1 (najbardziej specyficzny marker ze wszystkich

Klasyfikacja TNM

Cecha T (guz)

  • TX - brak mo磧iwo軼i oceny guza pierwotnego
  • T0 - nie stwierdza si obecno軼i guza pierwotnego
  • Tis - Carcinoma in situ
  • T1 - Guz nacieka b這n postawn lub warstw pod郵uzow
  • T2 - Guz nacieka warstw mi窷ni闚ki w豉軼iwej
  • T3 - Guz nacieka przydank
  • T4 - Guz nacieka okoliczne narz康y

Cecha N (w瞛造 ch這nne)

  • NX - brak mo磧iwo軼i oceny regionalnych w瞛堯w ch這nnych
  • N0 - brak przerzut闚 do regionalnych w瞛堯w ch這nnych
  • N1 - obecne przerzuty do regionalnych w瞛堯w ch這nnych

Regionalne w瞛造 ch這nne ( X ) dla poszczeg鏊nych umiejscowie guz闚 prze造ku.

Cecha M (przerzuty odleg貫)

Przerzuty odleg貫 (M1) dla poszczeg鏊nych umiejscowie guz闚 prze造ku:

W瞛造 ch這nne Umiejscowienie guza
Cz窷 szyjna 字鏚piersie cz窷 g鏎na 字鏚piersie cz窷 鈔odkowa 字鏚piersie cz窷 dolna
W瞛造 szyjne X M1 M1 M1
W瞛造 鈔鏚piersiowe M1 X X X
W瞛造 okolicy pnia trzewnego M1 M1 M1 M1

Leczenie

Podstawow metod leczenia raka prze造ku jest jego rozleg貫 wyci璚ie. Jednak ze wzgl璠u na zaawansowanie raka, obecno嗆 przerzut闚 odleg造ch i stan og鏊ny w chwili zg豉szania si do lekarza, jedynie oko這 30% kwalifikuje si do zabiegu radykalnego. Pozostali cz窷 chorych wymaga jedynie leczenia paliatywnego lub zachowawczego.

Do najcz窷ciej wykonywanych zabieg闚 resekcyjnych nale膨:

  • operacje sposobem Akiyamy (resekcja ca趾owita piersiowego odcinka prze造ku, przeci庵ni璚ie 穎陰dka w tunelu zamostkowym a nast瘼nie wykonanie zespolenia prze造kowo-穎陰dkowego na szyi),
  • operacje sposobem Orringera (resekcja ca趾owita piersiowego odcinka prze造ku bez otwierania klatki piersiowej a nast瘼nie wykonanie zespolenia prze造kowo-穎陰dkowe na szyi).

妃iertelno嗆 oko這operacyjna w zale積o軼i od do鈍iadczenia o鈔odka wynosi 5% - 30%.

Nadziej na popraw wynik闚 leczenia wi捫e si z leczeniem skojarzonym obejmuj帷ym chirurgi, chemioterapi i radioterapi. Zar闚no chemioterapia jak i radioterapia stosowana jest przedoperacyjnie i pooperacyjnie.

Do najcz窷ciej wykonywanych zabieg闚 paliatywnych maj帷ych na celu udro積ienie prze造ku, kt鏎ego 鈍iat這 zosta這 zamkni皻e przez rozrastaj帷y si guz nale膨:

  • laseroterapia - laserowe udro積ienie prze造ku
  • gastrostomia- przetoka 穎陰dkowa s逝膨ca podawaniu pokarmu bezpo鈔ednio do 穎陰dka
  • mikroprzetoka do karmienia zak豉dana dojelitowo,
  • koagulacja bipolarna,
  • samorozpr篹alne protezy prze造kowe (stant)
  • radioterapia paliatywna.

Rokowanie

Rokowanie w raku prze造ku mimo post瘼闚 terapeutycznych jest nadal z貫. Tylko oko這 5% chorych prze篡wa 5 lat.

Data publikacji: 2002-02-02
lek. med. Bogdan Kowalczyk
medycyna rodzinna
Nowo軼i w aptece:
wi璚ej produkt闚
Z ostatniej chwili:
Copyright © 2001 - 2014 Allcore
O nas | Pomoc | Polityka prywatno軼i | Regulamin | Reklama | Kontakt
Informacje zawarte w Portalu maj charakter edukacyjny i nie zast瘼uj porady lekarskiej. Korzystanie z Portalu oznacza akceptacj regulaminu.
Polityka prywatno軼i
Cookies-closeW ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu 鈍iadczenia Pa雟twu us逝g na najwy窺zym poziomie, w tym w spos鏏 dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawie dotycz帷ych cookies oznacza, 瞠 b璠 one zamieszczane w Pa雟twa urz康zeniu ko鎍owym. Mo瞠cie Pa雟two dokona w ka盥ym czasie zmiany ustawie dotycz帷ych cookies. Wi璚ej szczeg馧闚 w naszej. "Polityce Cookies"/"Polityce Prywatno軼i"